NHỮNG YẾU
TỐ TRONG THƠ CA:
1/ KÝ ỨC
*Ký ức của
bạn có thể ghi nhớ tất cả, hoặc một vài sự việc đáng lưu ý nào đó trong đời sống
hàng ngày:
Có những
sự việc hay sự vật xuất hiện, không làm bạn chú ý ngay thời điểm đó; cho đến
khi nó tái hiện trong đầu bạn, và thoáng trong giây phút ấy, nó có thể có một ý
nghĩa đối với bạn khiến lòng bạn xao động...
Ví dụ:
Một buổi sáng tôi ngồi nhấm nháp ly café của
mình cũng như mọi ngày, chợt trong đầu tôi thoáng hiện lên sự việc 20 năm về
trước tôi đã cùng đi uống café với một anh hàng xóm... anh ta đã mời tôi uống
café pha với rượu rum... tiếng nhạc xập xình trong khói thuốc lờ mờ... ly café
rum óng ánh trong ký ức tôi đầy ấn tượng, Và
thế là tôi đã viết bài thơ Khói Thuốc Vấn Vương(xem phần phụ lục ở cuối
bài, mục I”
*Ký ức của bạn có thể ghi nhớ
tất cả hoặc một vài sự việc, sự vật theo một chủ đề nào đó, chẳng hạn:
Sinh hoạt của gia đình bạn
vào những dịp Tết cổ truyền như: đi chợ
Tết, gói bánh chưng, giúp mẹ làm bánh mứt... tất cả những điều đó được ký ức bạn
ghi nhớ trong trí óc theo chủ đề về Mùa Xuân;
Cây cỏ và cánh đồng... những
con đò và cô lái đò, dòng sông chảy xiết với bọt nước tung tóe, hai bên bờ sông
chen chúc cỏ mọc... làm thành chủ đề về Thiên Nhiên...
... Một chuyến du lịch đưa bạn
về một miền quê xa xôi khiến bạn xao động... nỗi xao động ấy đã gợi nhớ trong bạn
về những ngày thơ ấu cùng bố mẹ làm việc trên cánh đồng... Và bạn chợt thấy
tình cảm gia đình thật đáng quý! Bạn có thể cất giữ tâm tình đó vào tận sâu trong
ký ức. rồi sẽ có lúc, khi nhớ về gia đình mình, bạn tha thiết muốn trải lòng
mình ra trên trang giấy, lúc ấy bạn sẽ dễ dàng viết một bài thơ về tình cảm bạn
dành cho gia đình của mình!
Ví dụ:
Quãng đời niên thiếu đã để lại
trong tôi nhiều kỷ niệm về một vùng quê yêu dấu, tôi đã rời xa nơi đó, và lên sống
ở thành phố hơn ba mươi năm... Tôi không thể nào quên những ngày tháng đầy gian
khổ mà tràn trề hạnh phúc đó... Trong một lần nghe vị linh mục giảng về tình
nghĩa gia đình đã khiến lòng tôi cồn cào đến nỗi vừa về tới nhà là tôi ngồi vào
computer gõ liên tục trên bàn phím những dòng thơ của bài Có Những Mảng Tình Như Thế(xem phần phụ lục ở
cuối bài, mục II)
*Ký ức của bạn có thể ghi nhớ
một bản phác thảo sơ sài về một ý thơ nào đó:
Giữa một đám đông, giữa một
cánh đồng, xem một trận bóng đá hay trong
một cuộc thăm viếng... giữa những sự việc, những sự vật, những con người có thể
đã gợi lên xúc cảm, và rồi trong đầu bạn một vài câu thơ chợt xuất hiện, mà bạn
biết mình rất muốn phát triển nó thành một bài thơ để bày tỏ với mọi người về cảm
xúc ấy... Ký ức bạn có thể ghi nhớ bản phác thảo sơ xài đó cho tới khi bạn có
cơ hội thuận tiện để viết ra toàn bộ cảm xúc.
Ví dụ:
Giữa buổi họp mặt với bạn bè
sau 30 năm xa cách, biết bao cảm xúc trào dâng đã bật lên trong trí não tôi mấy
câu thơ lục bát... tôi ghi nhớ trong đầu cái bản nháp ấy... cho đến sáng ngày
hôm sau tôi mới thong thả ngồi viết lại tất cả những cảm xúc của buổi chiều đó
qua bài thơ Về Lại Bên Nhau(xem phần phụ lục ở cuối bài, mục III)
Bây giờ, với những ký ức buồn vui trong đời, bạn hãy ngồi điểm lại những điều gì đã nhiều
phen làm bạn xao động, bạn có thể trải lòng mình rộng ra trên trang giấy. Đừng
quan tâm đến chuyện hay dở, hãy cứ viết nó ra rồi bạn sẽ gọt dũa nó sau, bạn mới
chỉ bắt đầu thôi mà! Bật mí một chút nhé:
Tôi học xong giáo trình “NHỮNG YẾU TỐ TRONG
THƠ” là vào tháng Ba năm 2007. Hôm ấy, tôi ngồi trước computer chợt nhớ lại một
tấm ảnh có hình Chúa Giêsu dang tay trên thập giá, hình ảnh mà tôi đã được nhìn
thấy khi còn sáng mắt, ánh mắt của Chúa trong tấm ảnh đó thường tái hiện trong
đầu tôi; nhưng mỗi lần mỗi khác tùy theo hoàn cảnh... và tôi đã gõ trên bàn
phím liên tục trong 10 phút, tất cả những gì tôi nghĩ ra được trong khi ấy. Sau
đó, tôi phải ngồi gọt dũa lại nó, mất hơn hai tiếng đồng hồ cho tới khi ưng ý mới
thôi! Đó là bài thơ với tựa đề: Hai Nghìn Năm Vẫn Đợi(xem phần phụ lục ở cuối
bài, mục IV)
Mời
xem phần tiếp theo: 2/ LIỆT KÊ
PHẦN PHỤ
LỤC:
I- KHÓI
THUỐC VẤN VƯƠNG
Để dành trong tim một góc thôi
Anh xin em đấy, chớ hững hờ !
Anh sẽ thật ngoan trong góc ấy
Bao giờ em nhớ thời em thương
Cho anh được đốt lên điếu thuốc
Khói thuốc vô tình lãng đãng bay
Nhỡ mai em có quên người ấy
Khói thuốc trong tim nhắc nhớ hoài
Một anh chàng ngốc nhà bên cạnh
Đã trót yêu thầm một cánh hoa .
II- CÓ NHỮNG MẢNG TÌNH NHƯ THẾ!
Tình yêu được vun trồng trong
truân chuyên nghèo khổ
Là tình yêu có vị mặn của những
giọt mồ hôi
Của những tháng ngày lặn hụp
dưới đồng chua nắng rát
Lưng áo cha bạc màu, làn da mẹ
sạm đen
Tôi chẳng hề quên, dẫu bây giờ
cha khuất núi
Tôi bây giờ vẫn nhớ, dù làn
da mẹ được chăm sóc sáng hơn xưa...
Tình yêu lớn lên trong mưa
bão dập dồn
Có cái hồn của một thời thơ ấu
gian nan
Trên cánh đồng bạn tôi chăn
thả đàn gia súc
Hương cúc dại ven đường làm nở
nang cả lồng ngực
Mùi phân bò sực lên ngai ngái
buổi chiều quê
Gợi nhớ trong tôi những ngày
theo bạn đi lượm củi...
Thời gian vội đi... những may
rủi cuộc đời...
Tôi hôm nay đã bao năm làm
người lớn
Vẫn thấy mình nhỏ bé giữa chiều
xưa
Những buổi chiều mưa rơi đều
hạt trên mái lá
Những giấc mộng, giá mình là
cô bé lọ lem trong cổ tích
Thì ra tôi vẫn thích mùi
hương cúc dại!
Tôi biết, có một loại tình
yêu như thế
Một mảng tình gắn bó với quê
hương
Một mảng tình còn chút hương
ngày gian khổ
Một mảng tình mằn mặn vị mồ
hôi trên lưng áo cha già
Và đăng đắng tôi ngắm nhìn
làn da mẹ
Nay vẫn còn đọng lại vết chạm
khắc của một thời khó nhọc gian lao!
Ôi,tình yêu! Biết kể sao cho
xiết
Nhớ da diết nghĩa quê hương đồng
ruộng...!
III- VỀ LẠI BÊN NHAU
Thời gian sao quá nhanh trôi
Ba mươi năm nối xa xôi lại gần
Những ngày hoa mộng thanh xuân
Chợt như òa vỡ ngập tràn niềm
vui...
Ngồi ôn chuyện cũ bùi ngùi
Bao nhiêu kỷ niệm một thời
sinh viên!
Đâu rồi cái thuở làm duyên
Đâu rồi dáng dấp dịu mềm ngày
xưa?
Tiếng cười ai thỏa cơn mưa
Biết bao chuyện cũ như vừa
hôm qua!!
Bên nhau tình mến chan hòa
Ba mươi năm ấy, thêm già tình
thân.
Ngày xưa hoa mộng thanh xuân
Bây giờ ta vẫn thanh xuân giữa
đời.
Ngày mai tóc bạc da mồi
Hẹn nhau, bạn nhé, Nụ cười ta
trao!!!
Viết sau
cuộc họp mặt nhóm bạn lớp Toán Lý B VIII CĐSPĐN
18/7/2015
IV- HAI NGHÌN NĂM VẪN ĐỢI
Ánh mắt ấy xao xuyến trong vườn Giệt-si-ma-ni
Một ánh mắt hiến dâng, trút hơi thở cuối cùng!
Ánh mắt ấy, hai nghìn năm vẫn đợi
Đợi...
Một ánh mắt cảm thông tìm con người lầm lỡ
Tìm sẻ chia cho những ai cơ nhỡ
Tìm an ủi bên một người đang than khóc.
Đợi...
Một ánh mắt ân cần bên vệ đường
Nhìn người ăn xin khốn khó.
Và ở đâu sẽ có,
Một ánh mắt đỡ nâng người tuyệt vọng?
Khích lệ kẻ yếu đuối?
Bênh vực kẻ thế cô?
Đôi mắt ấy, hai nghìn năm vẫn đợi
Kiên nhẫn đợi trên thập tự loang lổ máu
Đôi mắt ấy vẫn cứ nhìn đau đáu
Nhìn
thăm thẳm VÀO lòng con GIAN DỐI
Trách móc khi lương tâm con hững hờ
Và lên án khi con xét đoán.
Đôi mắt ấy nhẫn nại chờ con quay lại
Sau mỗi nẻo đường con bỏ đi theo cơn lốc phù
vân.
Đôi mắt ấy chứa chan hy vọng
Có ngày con nhận ra tình Cha là tuyệt đối.
Đôi mắt yêu thương, này tình Cha đây
Sao con không uống lấy?
Ôi đôi mắt Ngài vô hình muôn vẻ!
Đôi mắt của con,
Có sắc thái nào trong đôi mắt ấy?
Một đôi mắt, hai nghìn năm vẫn đợi
Kiên nhẫn đợi trên thập tự loang lổ máu!
18/3/2007
Vũ Thủy
